Chủ Nhật, 31 tháng 12, 2000

1. Không nên ăn quá nhiều

Dưa hấu tốt cho sức khỏe nhưng nó là thực phẩm tính hàn, vì vậy không nên ăn quá nhiều.

Nếu không nó sẽ gây ra tiêu chảy, căng bụng, chán ăn… 94% thịt dưa hấu là nước, với lượng nước to tương tự nó sẽ làm loãng dịch dạ dày, gây khó tiêu và ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa.

2. Dễ chuyển đổi thành chất béo

Mặc dù dưa hấu là một trái cây rất tốt cho da nhưng do có hàm lượng đường rất cao, dễ chuyển đổi thành chất béo nên với những bạn gái đang có ý định giảm cân cần cân nhắc khi lựa chọn trái cây này.

3. Không ăn dưa hấu khi cơ thể đang bị lạnh

Khi cơ thể đang bị nhiễm lạnh, dù là cảm lạnh hay nguyên do nào đi chăng nữa cũng không nên ăn dưa hấu.

Nếu không thực phẩm tính hàn sẽ làm nặng thêm các triệu chứng nhiễm lạnh. Khi lạnh nâng cao sẽ làm cơ thể sốt cao, khát nước, đau họng, nước tiểu đậm màu…

Theo ý kiến của các chuyên gia sức khỏe, bất luận trong mùa đông mức chi phí rét hay trong mùa hè oi bức, giai đoạn đầu của cảm cúm đều là giai đoạn biểu hiện nên mức độ bệnh vẫn chưa quá nghiêm trọng, có thể lợi dụng điều đó để điều trị kịp thời ngay từ lúc bệnh mới phát sinh.

Bởi nếu không điều trị sớm, bệnh sẽ càng ngày càng nghiêm trọng và khó có thể điều trị triệt để thậm chí để lại những di chứng xấu.

4. Dưa hấu đã bổ ra không nên để quá lâu

Mùa hè nhiệt độ cao, phù hợp cho vi khuẩn phát triển. Nếu dưa hấu đã bổ ra để quá lâu trong nhiệt độ bộ phận sẽ bị vi khuẩn xâm nhập gây ô nhiễm, dẫn tới bệnh tiêu hóa.

5. Những người suy thận không nên ăn

Thận yếu làm giảm chức năng bài tiết nước cũng như” thanh lọc” các chất có hại cho cơ thể, cho nên thường xuất hiện những hiện tượng phù chân.

Nếu ăn quá nhiều dưa hấu sẽ làm tăng lượng nước trong cơ thể, song song không thể kịp thời bài tiết nước ra khỏi cơ thể dẫn tới lượng nước trong cơ thể vượt quá khả năng dự trữ nước của cơ thể, dung tích máu tăng lên.

Do đó không những tình trạng sưng phù càng ngày nghiêm trọng mà còn dẫn đến tình trạng mệt mỏi, kiệt sức.

Vì vậy, khuyến cáo những người thận yếu hoặc mắc các bệnh về thận nên ăn ít hoặc không nên ăn dưa hấu để đảm bảo sức khỏe.

6. Không ăn lúc đang bị viêm, loét miệng

Theo quan niệm của Đông y, nguyên do gây ra bệnh viêm loét miệng là do âm suy nội nhiệt, suy hỏa thượng.

Dưa hấu có công dụng lợi tiểu, nếu những người mắc bệnh này ăn quá nhiều dưa hấu sẽ làm cho lượng nước trong cơ thể bị bài tiết ra ngoài nhanh và nhiều gây thiếu nước ở khoang miệng làm miệng càng khô, gây âm suy, nóng trong, quy trình mắc bệnh kéo dài khó mà điều trị tận gốc.

7. Bệnh nhân tiểu đường hạn chế ăn dưa hấu

Dưa hấu chứa hơn 5% đường các loại, chủ yếu là đường glucoza, đường mía, và đường fructoza do vậy lúc ăn dưa hấu xong lượng đường trong máu tăng cao.

Người bình thường cơ thể sẽ tiết ra insulin giúp duy trì ổn định nồng độ đường trong máu và trong nước tiểu.

Những người mắc bệnh tiểu đường lại hoàn toàn ngược lại, lúc ăn nhiều dưa hấu trong một thời gian ngắn không những làm cho lượng đường trong máu tăng cao, mà còn làm rối loạn quy trình chuyển hóa chất trong cơ thể (đặc biệt những người mắc bệnh tiểu đường nặng) gây ngộ độc, thậm chí hiểm nguy tới tính mạng.

Những người mắc bệnh tiểu đường đề nghị hằng ngày phải có chế độ ăn uống hợp lý, khống chế nghiêm ngặt lượng cacbonhydrat vào cơ thể.

Do đó, trong 1 ngày nếu đã ăn nhiều dưa hấu thì cần giảm ăn các thực phẩm chứa nhiều cacbonhydrat như cơm, các loại mỳ… tương thích để tránh tình trạng bệnh càng ngày trầm trọng.

8. Phụ nữ mang thai

Ăn quá nhiều dưa hấu lúc mang bầu sẽ khiến lượng đường trong máu tăng cao.

Trong quy trình mang thai, tâm lý của nhiều phụ nữ không ổn định, sinh lý cũng có nhiều thay đổi, lượng insulin tiết ra không đủ, khiến tác đụng của đường trong máu giảm, đẩy nồng độ đường trong máu lên cao, gây ra bệnh tiểu đường.

Ăn dưa hấu lạnh dễ khiến bà bầu bị đau bụng và tiêu chảy. Do đó, bà bầu không nên ăn quá nhiều dưa hấu, càng không nên ăn dưa hấu ướp lạnh, dù là ngày hè có oi bức đến đâu.

9. Không nên ăn dưa hấu trước và sau bữa ăn

Dưa hấu là loại hoa quả chứa nhiều nước, nếu như ăn ngay trước và sau bữa ăn, những thành phần trong phần to lượng nước trong dưa hấu sẽ làm loãng dịch tiêu hóa trong dạ dày, ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thụ thức ăn của cơ thể.

Đồng thời với lượng nước to về cơ thể sẽ chiếm phần lớn dung tích chứa của dạ dày gây cảm giác no, giảm yếu tố kích thích ăn uống, ảnh hưởng đến sức khỏe (đặc biệt là sức khỏe trẻ em, thai phụ).

Do đó, những người muốn giảm cân có thể ăn lượng dưa hấu vừa phải ngay trước bữa ăn để hạn chế lượng thức ăn về cơ thể.

10. Không nên ăn nhiều dưa hấu lạnh

Trong tiết trời ngày hè oi bức, ăn dưa hấu lạnh luôn là sự chọn lựa hàng đầu trong nhu cầu giải khát, đẩy lùi cơn nóng bức.

Tuy nhiên, điều đó lại ảnh hưởng vô cùng lớn đến dạ dày của bạn, nên bảo đảm nhiệt độ giữ dưa hấu còn tươi ngon là tốt nhất, không cần thiết quá lạnh.

Cách đơn giản và hiệu quả đặc biệt nên để dưa hấu nguyên quả vào ngăn cuối cùng của tủ lạnh, giữ ở nhiệt độ từ 8 - 10 độ C.

Ở nhiệt độ này vừa đảm bảo dưa tươi ngon vừa giữ nguyên mùi vị của dưa. Mỗi lần ăn không nên vượt quá 500 gram, ăn từ từ là tốt nhất.

Ngoài ra đối với những người sâu răng, người có hệ tiêu hóa hoạt động không rất tốt cần đặc biệt chú ý, không nên ăn dưa lạnh là rất tốt nhất, bởi lúc gặp lạnh đột ngột, răng sâu sẽ vô cùng đau nhức, hệ tiêu hóa hoạt động lại không hiệu quả gây ảnh hưởng tới sức khỏe.

(Theo afamily)

Trẻ em từ tháng thứ 6 trở đi, miễn dịch tự nhiên được truyền từ mẹ trước lúc sinh sẽ không còn nữa, cơ thể trẻ phải tự xây dựng hệ miễn dịch của chính mình. Vì thế, tỉ lệ nhiễm khuẩn đường hô hấp và đường tiêu hóa nâng cao cao nên không ít bà mẹ cứ cho con mình uống kháng sinh một cách tùy tiện, ngay cả khi không có sự chỉ định của bác sĩ. Trên thực tế, thống kê khoảng 85% các trường hợp nhiễm khuẩn ở giai đoạn này là do virus, như vậy kháng sinh không có tác dụng. Chính việc dùng kháng sinh bừa bãi lúc cơ thể trẻ đang tự xây dựng hệ miễn dịch này có nguy cơ làm trở ngại, ngắt quãng quá trình xây dựng hệ miễn dịch của trẻ, làm trẻ mất dần sức đề kháng non nớt đang tự củng cố.

Tình trạng lạm dụng kháng sinh cho trẻ ở Việt Nam đáng báo động đến mức độ nào?

Trẻ em Việt Nam đang uống thuốc tốn tiền nhiều hơn uống sữa và hầu hết mỗi đợt uống thuốc của trẻ đều có kháng sinh. Thực trạng này kỳ vọng giúp chúng ta tự cảnh giác, quan tâm 1 cách khoa học hơn trong vấn đề dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe lúc trẻ bị bệnh.

Cần lưu ý thêm rằng trong đời sống hàng ngày, kháng sinh còn được dùng rộng rãi trong chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy hải sản và trồng trọt …Với dư lượng kháng sinh có thể xuất hiện trong thực phẩm thường dùng, không những trẻ em mà cả người to khi sử dụng lâu ngày, vô tình dẫn tới các tình trạng đề kháng kháng sinh, thậm chí nguy cơ tiềm ẩn các tác dụng không nguyện vọng hoặc các phản ứng có hại cho cơ thể.

Việc lạm dụng kháng sinh có ảnh hưởng như thế nào tới sức khỏe ở trẻ em?

Về cơ bản, kháng sinh là 1 nhóm thuốc chỉ được dùng để điều trị những bệnh do vi khuẩn gây ra.

Hầu hết các loại kháng sinh ngoài tác dụng điều trị đều có các tác dụng không mong muốn, có các đáp ứng, phản ứng không giống tùy vào cơ địa của mỗi người. Những tác dụng không mong muốn thường gặp ở trẻ em lúc dùng kháng sinh thí dụ như tình trạng loạn khuẩn đường ruột dẫn tới tiêu chảy, buồn nôn, nôn hoặc phát ban. Theo kinh điển, cũng cần lưu ý, một số kháng sinh khi dùng kéo dài còn có thể gây ra tình trạng nhiễm độc các cơ quan như gây độc đối với gan, thận, xương (tetracyclin, sulfamid), các tế bào máu (cloramphenicol), thần kinh thính giác (streptomycin, gentamycin)... Nhưng tác hại lớn nhất của việc lạm dụng khánh sinh như chúng ta đều biết đó là tình trạng đề kháng kháng sinh hay còn gọi là lờn kháng sinh.

Một ít phụ huynh có suy nghĩ chưa đúng lúc sử dụng kháng sinh cho trẻ, thí dụ như khi được yêu cầu phải sử dụng trong thời gian 5-7 ngày liên tục, sợ con mình có thể bị tác dụng phụ, lờn thuốc hoặc trẻ khó khăn lúc uống thuốc … nên tự ý ngưng thuốc trước thời gian quy định khi thấy giảm triệu chứng bệnh hoặc tự ý đổi sang kháng sinh khác!

Chúng ta nên làm gì để thoát khỏi vòng luẩn quẩn này?

Kháng sinh có thể xem là 1 trong những phát minh y học vĩ đại nhất của loài người. Nếu được dùng đúng cách, kháng sinh thực sự có thể được xem như vị thần cứu bệnh và cứu mệnh. Vì vậy sự đề kháng kháng sinh xảy ra chính là do cách sử dụng sai lầm, thiếu hiểu biết dẫn tới “vô hiệu hóa” kháng sinh lúc ta bị nhiễm khuần.

Như vậy, để thoát khỏi vòng luẩn quẩn về đề kháng kháng sinh, cần phải giảm thiểu tối đa đến mức có thể khi phải dùng kháng sinh, chỉ dùng kháng sinh khi không còn hướng giải quyết trị liệu nào khác để giải quyết vấn đề vào sức khỏe

Bên cạnh việc dùng kháng sinh khi cần, với sự tuân thủ chỉ định của bác sĩ và hiểu rõ vào kháng sinh đang dùng, ta không thể quên việc xây dựng, tăng cường hệ miễn dịch đáng quý, vốn có của cơ thể.

Làm thế nào để hỗ trợ, tăngcường hệ miễn dịch cho trẻ?

Yếu tố thiết yếu trước nhất là chế độ dinh dưỡng. Khi có đầy đủ chất dinh dưỡng, cơ thể mới có thể sản xuất ra các kháng thể, các tế bào miễn dịch để chống đỡ lại các vi khuẩn và các nhân tố tác nhân có hại. Cần phân phối cho trẻ các vi chất dinh dưỡng như sắt, đồng, kẽm, selenium…; các vitamin tan trong nước như nhóm vitamin B, vitamin C… các vitamin tan trong dầu như các vitamin A, D, E; cho trẻ ăn nhiều rau xanh và trái cây…Ngoài ra, có thể cho trẻ ăn tập ăn thường xuyên với những thực phẩm có tính kháng sinh thiên nhiên như tỏi, keo ong… để hỗ trợ cơ thể kích hoạt hệ miễn dịch giúp giảm dùng thuốc.Tập cho trẻ thói quen vận động cơ thể điều độ mỗi ngày, ngủ đủ giấc và sinh hoạt cân đối.

Theo Phó Giáo Sư – Tiến Sỹ Trường Văn Tuấn Chủ Tịch Hội Dược Sỹ Bệnh Viện TPHCM Phó Chủ Tịch Hội Dược Học TPHCM

Cũng cần biết thêm, từ xa xưa con người đã biết tác dụng tốt của keo ong. Những năm 350 trước Công nguyên, người Hy Lạp đã dùng keo ong để chữa các áp xe, người Assyria đã sử dụng keo ong để chữa lành vết thương… Cho đến nay, với công nghệ chiết xuất tiên tiến, cũng như được các nhà khoa học đông y lẫn tây y nghiên cứu và phát triển, keo ong đã được xác tiếp nhân là thành phần, phương thuốc hết sức mức chi phí trị, có tác dụng, hiệu quả tốt như tác dụng kháng khuẩn, kháng virus, kháng nấm, kháng viêm, điều hòa miễn dịch, tăng cường sức đề kháng, chống loét, giúp chóng lành vết thương và kích thích lên da non nhanh chóng…

Trong keo ong, đã phát hiện có chứa các thành phần có trị giá như: protein, axit amin, vitamin, khoáng chất, các flavonoid… Chính vì vậy, keo ong cũng là một trong những phương nhân tiện giúp hỗ trợ hệ miễn dịch cho trẻ hoạt động rất tốt hơn.

Keo Ong 95% David Health

Kháng Sinh Thiên Nhiên Của Loài Ong – Tăng Cường Miễn Dịch – Trẻ Hóa Cơ Thể

http://bit.ly/davidhealthvietnam

Sản phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh

Nếu bạn hỏi trẻ con thích gì nhất thì câu trả lời trước hết sẽ là kẹo bánh. Vì vậy mà khi các bà mẹ đi chợ về khi nào cũng nhớ có chút quà bánh cho con, ai đi xa vào cũng có “chút bánh kẹo làm quà”, trẻ con cũng rất thích Tết vì nhà nào cũng có bánh mứt lại được cho ăn uống thỏa thích… Bên cạnh thị trường đồ chơi trẻ con, kẹo bánh đã và đang là 1 thị trường phát triển mạnh nhất với nhiều chủng loại phong phú và mẫu mã đa dạng, màu sắc hấp dẫn.

Bánh kẹo có bổ không?

Bạn hãy thử nhìn vào thành phần dinh dưỡng và năng lượng của cái bánh được in trên nhãn hiệu bao bì. Bánh làm bằng chất bột rồi lại bổ sung đường ngọt, bơ hoặc dầu béo, kẹp nhân kem hay chocolate, đính thêm 1 miếng mứt hay trái cây khô phía trên…, toàn là những chất sinh năng lượng. Chất bột đường trong bánh kẹo được tiêu hóa hấp thu rất nhanh, chưa kể đến việc lúc thích, bé có thể “nạp” một khi cả chục cái bánh. Kẹo thì tuy rất ngọt nhưng lại đem tới năng lượng rỗng do không kèm vitamin nên không có trị giá dinh dưỡng cao.

Sau khi cho trẻ ăn bánh kẹo cần cho trẻ đánh răng để phòng sâu răng.

Có nên cho trẻ ăn bánh kẹo?

Thật ra, đây là chuyện không thể cấm đoán. Có thể nói bánh kẹo là thực phẩm ít khi thiếu trong thực đơn hàng ngày của bé, do sự phổ biến của nó trong thực tế. Thế nhưng ăn bánh kẹo về lúc nào, với số lượng bao nhiêu thì phải cân nhắc kỹ tuỳ về từng trẻ.

Đa số trẻ gầy ốm thường ăn bánh kẹo lặt vặt trong ngày, làm cho lúc tới bữa ăn chính, trẻ sẽ không có cảm giác thèm ăn và không thể ăn nhiều, hơn nữa quà bánh hay những gói snack và đặc biệt kẹo cũng không phải là những bữa phụ bổ dưỡng. Vì vậy, bánh kẹo có thể vẫn cho ăn nhưng phải được ăn ngay sau các bữa ăn chính hay phụ. Ví dụ như sau lúc ăn đủ cơm hay uống hết ly sữa thì có thể ăn cả 10 cái bánh hay kẹo ngay cũng không sao.

Trẻ béo phì thì lại thích kẹo chocolate, bánh kem, chè… cao năng lượng, cộng với các bữa ăn thông thường thì tổng năng lượng vẫn dư và sẽ càng ngày nâng cao thêm lượng mỡ thừa. Vì vậy, những thức ăn vặt này cần được hạn chế hoặc nếu như ăn thêm bánh thì phải giảm bớt cơm, ăn nâng cao rau…

Là 1 bác sĩ dinh dưỡng, tôi cũng đã gặp được cả hai thái cực: Một số bà mẹ rất định kiến với bánh kẹo, cho rằng chẳng bổ béo gì nên không cho trẻ ăn. Một số người lại rất vô tư cho trẻ thích ăn gì thì ăn, vì cho rằng cái nào cũng bổ. Có lẽ thái cực nào thì cũng không tốt. Điều nhu yếu là cần có sự đa dạng trong ăn uống cho trẻ, nhưng vẫn chừng mực trong từng món ăn và khoa học về thời điểm cho ăn bánh kẹo.

Các bạn cũng không quên bánh kẹo chính là nguyên nhân số một gây sâu răng tại trẻ con, vì vậy, vệ sinh răng miệng là điều phải thực hiện thường xuyên, nhất là đối với những trẻ khoái ăn vặt.

BS. Đào Thị Yến Thủy (TT Dinh dưỡng TP.HCM)

Việc bổ sung vitamin khi trẻ bị thiếu là hết sức cần thiết, nhưng ví dụ bổ sung một cách bừa bãi không theo chỉ dẫn của bác sĩ, lạm dụng vitamin lại dẫn tới tình trạng mắc một số bệnh do thừa vitamin.

Nếu trẻ ăn uống cân bằng, hợp lý, đầy đủ và tình trạng thông thường (tức không có dấu hiệu suy dinh dưỡng) thì Không nhất thiết bổ sung vitamin. Tuy nhiên, lúc chính sách ăn không cung cấp đầy đủ thì ngay cả những trẻ khỏe mạnh cũng bị thiếu vitamin cần phải bổ sung. Bởi các vitamin vốn có trong thực phẩm sẽ bị mất đi hay giảm trầm trọng trong 1 bữa ăn đầy đủ nhưng chất lượng thực phẩm không đảm bảo (rau bị héo, trái cây không còn tươi nên mất nhiều vitamin C) hoặc bảo quản, chế biến thực phẩm không rất tốt (gạo càng trắng càng có ít vitamin B1, thức ăn nấu quá kỹ vitamin C sẽ không còn...). Còn với trẻ béo phì, bác sĩ khuyên nên ăn chính sách ít chất béo và cấp thiết phải bổ sung các vitamin, vì chế độ ăn ít chất béo không giúp hấp thu đủ lượng vitamin tan trong dầu là vitamin A, D, E, K.

Trong các loại vitamin, vitamin A và D không được sử dụng thừa, dùng quá liều vì sẽ tích lũy lại trong cơ thể và có thể gây ngộ độc.

Thừa vitamin cũng có thể khiến trẻ biếng ăn.

Khi thừa vitamin A có thể gây ngộ độc làm tăng áp lực nội sọ dẫn đến trẻ bị nôn nhiều, đau đầu, ảnh hưởng đến sự phát triển xương có thể làm trẻ chậm lớn. Vitamin A cũng có thể gây quái thai, vì vậy không nên dùng cho mẹ ngay trước thời kỳ mang thai và đặc biệt không nên dùng cho phụ nữ có thai trong 3 tháng đầu. Nếu dùng multivitamin ngày uống 1 viên thì không được chứa quá 5.000 đơn vị quốc tế (IU) vitamin A và không quá 400 IU vitamin D. Nếu dùng loại dung dịch uống, phải lấy số giọt hoặc thể tích (số ml) theo đúng bản hướng dẫn dùng thuốc. Nên cho trẻ dùng dạng lỏng như dung dịch uống vì vừa dễ uống vừa dễ hấp thu.

Khi bị thừa vitamin D có thể làm cho trẻ chán ăn, mệt mỏi, nôn, dày màng xương...

Đối với vitamin C do không có hiện tượng tích lũy nên hầu như không gặp thừa nhưng nếu sử dụng liều cao (hơn 1g/ngày) theo đường uống có thể gây viêm loét dạ dày tá tràng, tiêu chảy, sỏi thận lúc sử dụng dài ngày. Nếu lạm dụng qua đường tiêm sẽ gây toan huyết hoặc có thể gây tan máu, nhất là ở những trẻ thiếu men G6PD.

Thừa vitamin B6 có thể dẫn đến viêm đa dây thần kinh, giảm trí nhớ, giảm tiết prolactin.

Thừa vitamin K thường chỉ gặp khi dùng đường tiêm kéo dài có thể gây tan máu, vàng da.

BS.Hoàng Thanh Sơn

ăn nho rất tốt cho thận

Nhiều nghiên cứu chứng minh rằng tinh chất hạt nho và thành phần resveratrol được tìm thấy trong hạt nho có hiệu quả bảo vệ thận, đặc biệt là cho người bệnh tiểu đường. Bạn có thể nỗ lực sức khỏe thận bằng cách uống một cốc nước ép nho hoặc ăn ít nhất 15 quả nho mỗi ngày. Dưới đây là những ích lợi của nho với thận:

Có thể phục hồi thận bị tổn thương

Một nghiên cứu đăng trên Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism chỉ ra rằng các hợp chất có trong hạt và vỏ nho có thể phục hồi tổn thương thận gây ra bởi chế độ ăn nhiều chất béo. Những người béo phì dễ bị tổn thương thận vì nó có thể dẫn đến sự cạn kiệt đồng ở thận và nhiều biến chứng khác. Nghiên cứu này cho thấy tinh chất hạt và vỏ nho là chất bổ sung dự phòng cho những bệnh nhân có nguy cơ cao bị bệnh thận như béo phì. Nho chứa nhiều chất chống oxy hóa, bảo vệ cơ thể chống lại stress oxy hóa, vốn mất cân bằng giữa sản sinh các gốc tự do và bảo vệ chống oxy hóa.

Phòng ngừa bệnh thận

Khoảng 50% bệnh nhân bị suy thận cấp do thiếu đem tới máu tới thận, còn gọi là thiếu máu cục bộ. Nho có cơ chế chống oxy hóa và chống viêm nhờ thành phần resveratol làm giảm nguy cơ tổn thương do thiếu máu cục bộ. Resveratol được thấy là có tác dụng bảo vệ tại thận những con chuột bị tổn thương mô do thiếu đem đến máu đến thận, sau 1 giai đoạn thiếu oxy hoặc thiếu máu cục bộ. Nghiên cứu này được thực hiện bởi các bác sĩ từ ĐH Milan, Ý năm 2013.

Giảm những rối loạn thận

Các nhà nghiên cứu Iran chỉ ra rằng uống 50mg tinh chất hạt nho/ngày trong 2 tuần có thể giảm rối loạn chức năng thận sau tổn thương mô do thiếu máu cục bộ. Nghiên cứu này được thực hiện trên 32 con chuột về năm 2013 và các nhà nghiên cứu hi vọng rằng những kết quả này có thể sẽ giúp giảm tác hại của những rối loạn thận.

BS Cẩm Tú

(Theo THS/ Univadis)

Nôn trớ là triệu chứng hay gặp tại trẻ nhỏ do đặc điểm của bộ máy tiêu hóa chưa hoàn thiện, cơ tâm vị yếu, dạ dày còn tại tư thế nằm ngang. Nôn trớ cũng là biểu hiện ở nhiều bệnh không giống hoặc dị tật ở đường tiêu hóa. Hậu quả của nôn trớ kéo dài sẽ làm cho trẻ biếng ăn chậm lớn, suy dinh dưỡng và nguy hiểm tới tính mạng.

Phân biệt nôn và trớ

Nôn là hiện tượng thức ăn trong dạ dày bị đẩy ra ngoài do sự co bóp của cơ trơn dạ dày và sự co thắt của cơ thành bụng.

Trớ là hiện tượng thức ăn trào ngược đơn thuần sau khi ăn không có sự co thắt của cơ thành bụng và thường là thức ăn chưa tiêu hóa.

Nguyên nhân nôn trớ ở trẻ nhỏ

Nôn trớ liên quan tới ăn uống

Do chính sách ăn hoặc cách cho ăn như cho trẻ ăn quá nhiều, bú quá no, ngậm vú giả, pha sữa, bú bình không chín xác cách, ăn thức ăn mới lạ... Một số trẻ không dung nạp hoặc dị ứng sữa bò khi ăn thường bị tiêu chảy. Do vậy cần điều chỉnh cách cho trẻ ăn. Chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng, không ép trẻ ăn quá no. Trẻ bú mẹ thì sau lúc bú xong bế trẻ 10 - 15 phút rồi mới đặt trẻ nằm. Nếu trẻ bú bình với núm vú chất lượng kém thì lúc cho ăn cần nghiêng bình sao cho sữa ngập cổ bình để tránh nuốt phải không khí về dạ dày dễ gây nôn. Pha sữa đúng công thức và nên cho trẻ ăn bằng thìa hoặc uống bằng cốc. Nếu trẻ không dung nạp lactose sữa bò thì thay thế bằng sữa không có lactose, sữa chua, sữa đậu nành. Trẻ bị dị ứng sữa bò thì cho ăn sữa đã được thủy phân protein thành axit amin.

Không cho trẻ ăn quá no để hạn chế nôn trớ.

Nôn do rối loạn thần kinh thực vật gây co thắt môn vị

Hay gặp ở trẻ dưới 6 tháng tuổi vì trẻ thường phải ăn thức ăn lỏng dù sữa mẹ hay sữa bò. Nôn xuất hiện sớm trong những ngày đầu sau đẻ, chất nôn là nước sữa hoặc sữa đông vón tùy theo thời gian sữa lưu lại dạ dày. Trẻ vẫn háu ăn, cơ thể phát triển bình thường, ít bị sụt cân.

Để giảm bớt nôn trớ ở trẻ đang bú mẹ hoặc ăn sữa bò thì sau khi ăn xong bế trẻ thẳng người, đầu hơi cao 5-10 phút rồi nghiêng trẻ bên trái 10 phút để không khí từ dạ dày thoát qua tá tràng rồi chuyển sang nằm nghiêng bên phải để thức ăn trong dạ dày dễ qua môn vị xuống ruột. Sau đó đặt trẻ nằm ngửa. Nôn trớ cũng sẽ giảm dần khi trẻ Tiến hành ăn chế độ đặc tại thời kỳ ăn bổ sung. Ngoài ra có thể sử dụng thuốc chống nôn motilium, primperan.

Nôn do bệnh lý. Do nhiễm khuẩn hay gặp ở trẻ bị tiêu chảy, viêm mũi họng, viêm phổi, viêm màng não. Trẻ nôn thường kèm theo sốt.

Bệnh ngoại khoa tiêu hóa: lồng ruột, tắc ruột, viêm ruột non hoại tử... nôn thường xảy ra đột ngột và kèm theo các triệu chứng đặc hiệu của từng bệnh.

Luồng trào ngược dạ dày thực quản: là hiện tượng thức ăn trong dạ dày trào lên thực quản. Nôn trớ thường xuất hiện sớm sau đẻ, nôn trớ sau lúc ăn, lúc trẻ nằm hoặc lúc trẻ khóc. Số lượng chất nôn ít và thường là sữa mới ăn vào.

Trào ngược dạ dày thực quản có thể là hiện tượng sinh lý bình thường không ảnh hưởng tới phát triển cơ thể và tự khỏi. Nhưng cũng có thể là bệnh lý thì ngoài triệu chứng nôn còn gây viêm loét thực quản và kèm theo 1 số biến chứng của đường hô hấp do hít phải chất trào ngược có thể tử vong đột ngột. Do vậy, những trẻ bị nôn do bệnh lý cần được khám và điều trị tại trung tâm y tế.

Nôn do dị tật bẩm sinh đường tiêu hóa.

Dị tật thực quản: Thực quản bị hẹp, giãn lớn hoặc ngắn. Nôn thường có hiện tượng sớm ngay từ những ngày đầu sau đẻ, nôn ngay sau khi ăn. Thực quản ngắn làm cho dạ dày bị kéo lên phía ngực, trẻ lại luôn ở tư thế nằm do vậy các chất trong dạ dày dễ trào ngược qua tâm vị và gây viêm niêm mạc thực quản, chất nôn không chỉ là sữa mà còn có cả chất nhày, máu.

Hẹp phì đại môn vị: là do phì đại và co thắt cơ môn vị gây hẹp tắc môn vị làm cản trở thức ăn từ dạ dày xuống tá tràng. Nôn có hiện tượng muộn khoảng 2-3 tuần sau đẻ, nôn nhiều lần, nôn vọt mạnh, nôn thường xuyên sau lúc ăn. Chất nôn là sữa hoặc sữa đông vón đọng lâu trong dạ dày. Trẻ táo bón sụt cân nhanh nhưng vẫn háu ăn. Thăm khám bụng thấy có sóng nhu động dạ dày hoặc sờ thấy u cơ môn vị di động nằm tại bờ trước gan. Nếu trẻ bị nôn do dị tật đường tiêu hóa cần được xử trí ngoại khoa.

Tóm lại, lúc trẻ bị nôn trớ cần tìm nguyên nhân để xử trí kịp thời nhưng cần lưu ý lúc trẻ bị nôn thì nên đặt trẻ nằm nghiêng để chất nôn không bị hít về đường thở, tránh cho trẻ bị sặc.

PGS.BS. Đào Ngọc Diễn

Tôi năm nay 43 tuổi, thi thoảng người mệt mỏi lại đi xông hơi, xông hơi khô và ướt tùy từng hôm. Xin hỏi bác sĩ tại tuổi tôi nên xông hơi loại nào và loại nào rất tốt cho sức khỏe.

Tống Thanh Sơn (Thái Nguyên)

Xông hơi khô (sauna), ngoài tác dụng thanh độc, thư giãn, còn giúp tiêu mỡ thừa khá hiệu quả. Khi hơi nóng bốc lên (nước có pha tinh dầu thơm hắt vào đá được nung nóng), những phần mỡ dư thừa có tại đùi, mông, bụng... sẽ bị đốt cháy thông qua tuyến mồ hôi, làm cho các cơ và phần mỡ khác săn lại, giữ lượng mỡ nhất định cần phải có cho cơ thể. Để đạt được hiệu quả cao nhất, bạn nên vào bộ phận sauna khô trước khi thực hiện các liệu pháp thư giãn khác và chỉ nên xông khoảng 15 phút vì nhiệt độ phòng có thể lên đến 40-50oC. Còn xông hơi ướt (Steambath) sẽ làm thông thoáng lỗ chân lông, bài tiết các độc tố trong cơ thể thông qua tuyến mồ hôi, không chỉ do sức nóng và hơi nước bên ngoài mà còn do mồ hôi từ bên trong thoát ra, nhờ đó làn da sẽ mịn màng, cơ thể phát triển thành nhẹ nhõm, thư thái. Cả hai loại xông hơi đều tốt cho sức khỏe, nhưng khi dùng cần lưu ý: những người mắc các bệnh nâng cao huyết áp, tim mạch, hen suyễn và phụ nữ có thai không được xông hơi. Trước lúc xông hơi phải vệ sinh cơ thể sạch sẽ. Sau lúc xông hơi, cơ thể thường mất nước, nên cần uống bù nước nhưng không được quá nhiều, nếu như không rất dễ bị đột quỵ.

BS. Vũ Thu Dung

Popular Posts

Blog Archive