Mối nguy khi trẻ thừa vitamin

Việc bổ sung vitamin khi trẻ bị thiếu là hết sức cần thiết, nhưng ví dụ bổ sung một cách bừa bãi không theo chỉ dẫn của bác sĩ, lạm dụng vitamin lại dẫn tới tình trạng mắc một số bệnh do thừa vitamin.

Nếu trẻ ăn uống cân bằng, hợp lý, đầy đủ và tình trạng thông thường (tức không có dấu hiệu suy dinh dưỡng) thì Không nhất thiết bổ sung vitamin. Tuy nhiên, lúc chính sách ăn không cung cấp đầy đủ thì ngay cả những trẻ khỏe mạnh cũng bị thiếu vitamin cần phải bổ sung. Bởi các vitamin vốn có trong thực phẩm sẽ bị mất đi hay giảm trầm trọng trong 1 bữa ăn đầy đủ nhưng chất lượng thực phẩm không đảm bảo (rau bị héo, trái cây không còn tươi nên mất nhiều vitamin C) hoặc bảo quản, chế biến thực phẩm không rất tốt (gạo càng trắng càng có ít vitamin B1, thức ăn nấu quá kỹ vitamin C sẽ không còn...). Còn với trẻ béo phì, bác sĩ khuyên nên ăn chính sách ít chất béo và cấp thiết phải bổ sung các vitamin, vì chế độ ăn ít chất béo không giúp hấp thu đủ lượng vitamin tan trong dầu là vitamin A, D, E, K.

Trong các loại vitamin, vitamin A và D không được sử dụng thừa, dùng quá liều vì sẽ tích lũy lại trong cơ thể và có thể gây ngộ độc.

Thừa vitamin cũng có thể khiến trẻ biếng ăn.

Khi thừa vitamin A có thể gây ngộ độc làm tăng áp lực nội sọ dẫn đến trẻ bị nôn nhiều, đau đầu, ảnh hưởng đến sự phát triển xương có thể làm trẻ chậm lớn. Vitamin A cũng có thể gây quái thai, vì vậy không nên dùng cho mẹ ngay trước thời kỳ mang thai và đặc biệt không nên dùng cho phụ nữ có thai trong 3 tháng đầu. Nếu dùng multivitamin ngày uống 1 viên thì không được chứa quá 5.000 đơn vị quốc tế (IU) vitamin A và không quá 400 IU vitamin D. Nếu dùng loại dung dịch uống, phải lấy số giọt hoặc thể tích (số ml) theo đúng bản hướng dẫn dùng thuốc. Nên cho trẻ dùng dạng lỏng như dung dịch uống vì vừa dễ uống vừa dễ hấp thu.

Khi bị thừa vitamin D có thể làm cho trẻ chán ăn, mệt mỏi, nôn, dày màng xương...

Đối với vitamin C do không có hiện tượng tích lũy nên hầu như không gặp thừa nhưng nếu sử dụng liều cao (hơn 1g/ngày) theo đường uống có thể gây viêm loét dạ dày tá tràng, tiêu chảy, sỏi thận lúc sử dụng dài ngày. Nếu lạm dụng qua đường tiêm sẽ gây toan huyết hoặc có thể gây tan máu, nhất là ở những trẻ thiếu men G6PD.

Thừa vitamin B6 có thể dẫn đến viêm đa dây thần kinh, giảm trí nhớ, giảm tiết prolactin.

Thừa vitamin K thường chỉ gặp khi dùng đường tiêm kéo dài có thể gây tan máu, vàng da.

BS.Hoàng Thanh Sơn